پژوهشكده تحقيقات اسلامى

18

سرداران صدر اسلام (فارسى)

« هذَا الْخَطيبُ الشَّحْشَحْ » « 1 » سيدرضى ره درنهج البلاغه در توضيح اين كلام مىفرمايد : « مقصود آن حضرت از اين كلام ، ماهر بودن در سخنورى و نيز كسى است كه داراى بيانى رسا و شيوا است . » « 2 » ابن ابى الحديد در اين باره مىنويسد : همين افتخار براى صعصعه بس است كه شخصيتى همچون على ( ع ) از مهارت در سخنورى و فصاحت بيان او تعريف مىكند . « 3 » اينك براى اينكه هم از بيان زيباى صعصعه آگاه شويم و هم از كلمات حكمت آميز اين صحابى بزرگ اميرالمؤمنين استفاده كرده باشيم به شاهدى از تاريخ استناد مىكنيم : ابن عباس پرسشهايى دارد كه صعصعه جواب نيكو و مفصل به آن پرسشها داده است و ما قسمتى از آنها را در اينجا نقل مىكنيم : ابن عباس پرسيد : « سرورى در بين شما به چه معنى است ؟ صعصعه گفت : غذا دادن به گرسنگان ، سخن به نرمى گفتن ، دست بخشنده داشتن ، دست پيش ديگران دراز نكردن ، باكوچك و بزرگ دوستى و محبت داشتن و اينكه تمام مردم در نزد انسان يكسان باشند . ابن عباس از او پرسيد : حكيم و دانا كيست ؟ صعصعه جواب داد : حكيم كسى است كه افسار خشم خويش را داشته باشد و عجله نكند و سخن چينى كسى را درباره اشخاص قبول نكند و اگر

--> ( 1 ) . الغارات ، ج 2 ، ص 890 . ( 2 ) . الغارات ، ج 2 ، ص 890 . ( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 106 .